DƯỠNG KHÍ – NUÔI HUYẾT: 5 DẤU HIỆU CƠ THỂ ĐANG CẠN GỐC & 7 PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ TỪ CĂN BẢN
DƯỠNG KHÍ – NUÔI HUYẾT: 5 DẤU HIỆU CƠ THỂ ĐANG CẠN GỐC & 7 PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ TỪ CĂN BẢN
Cô bác anh chị thương mến,
Trong phòng khám của em, rất nhiều người hỏi: “Thu Phong ơi, chị uống đủ thứ thuốc rồi mà sao người vẫn mệt, ngủ vẫn kém, da vẫn xấu?”
Em hiểu cảm giác đó lắm. Khi cơ thể kêu cứu mà mình không biết nghe, khi đã thử đủ cách mà vẫn không thấy khỏe hơn – đó là lúc chúng ta cần quay về với gốc rễ.
Theo Y học cổ truyền mà em theo đuổi và thực hành mỗi ngày, Khí và Huyết chính là hai dòng năng lượng âm thầm nuôi sống cơ thể. Khí thuộc Dương – là lực vận hành, là hơi thở, là động lực giúp cơ thể hoạt động. Huyết thuộc Âm – là dòng dinh dưỡng âm thầm đi nuôi toàn thân, là nền cho sắc diện, cho giấc ngủ, cho sự sống sâu.
Người xưa có câu mà em rất thích:
“Khí hành thì huyết hành. Khí trệ thì huyết ứ. Huyết hư thì thần bất an.”
Nghĩa là: Khí đẩy – Huyết trôi. Khí ngưng – Huyết tắc. Huyết yếu – Thần bất ổn.
Vì vậy, Khí và Huyết phải đi song hành, như Âm – Dương hòa hợp. Thiếu một – thân thể sẽ rối loạn. Cả hai cùng suy – thì bệnh sinh ra từ đó.
I. VẬY KHI NÀO CẦN BỔ KHÍ?
Cô bác anh chị ơi, người khí hư là người mà sinh lực không đủ để thúc đẩy hoạt động sống. Em thấy rất nhiều người như vậy mỗi ngày.
Biểu hiện thường gặp:
1. Mệt mỏi – hụt hơi – nói ít:
- Làm việc gì cũng nhanh xuống sức
- Nói vài câu đã thấy mệt
- Leo cầu thang hụt hơi, thở như người thiếu không khí
Em giải thích nhé: Phế chủ khí, khi Phế hư thì khí không đủ, vận động một chút đã tiêu hao khí nhanh lắm.
2. Sợ lạnh – tay chân lạnh:
- Vì Khí có vai trò làm ấm thân thể
- Nên khí hư thì cơ thể lạnh
- Mùa hè mà vẫn thấy tay chân lạnh buốt – đó là dấu hiệu rõ ràng nhất
3. Ăn kém – tiêu hóa yếu:
- Tỳ khí yếu thì vận hóa kém
- Ăn dễ đầy bụng, chậm tiêu
- Kém hấp thu dinh dưỡng dù ăn uống đầy đủ
4. Sức đề kháng kém – hay cảm lạnh:
- Vì khí vệ – lớp khí bảo vệ ngoài da yếu
- Nên ngoại tà dễ xâm nhập
- Hay bị ốm vặt, cảm cúm mãi không khỏi
Cô bác ơi, khi có các dấu hiệu trên, đó là lúc cơ thể đang “kêu cứu” vì Khí đang hao tổn. Đừng bỏ qua những tín hiệu này nhé!
II. KHI NÀO CẦN DƯỠNG HUYẾT?
Em xin chia sẻ thêm: Huyết là chất lỏng quý báu do Tỳ Vị vận hóa mà sinh ra, có chức năng nuôi dưỡng tạng phủ, da tóc, gân cơ, và đặc biệt là nuôi Thần.
Người huyết hư – em gặp rất nhiều, đặc biệt là các chị phụ nữ – thường có các biểu hiện:
1. Da nhợt, môi nhạt, sắc mặt kém:
- Vì máu không đủ nên da không có sức sống
- Nhìn vào mặt là biết ngay: thiếu hồng hào, thiếu sinh khí
- Đây là dấu hiệu đầu tiên mà em thường quan sát khi khám
2. Chóng mặt – hoa mắt – hay choáng khi đứng lên:
- Do não thiếu máu nuôi
- Đứng lên đột ngột thấy đen mắt, chao đảo
- Nhiều người nghĩ là huyết áp thấp, nhưng thực chất là huyết hư
3. Ngủ chập chờn – mộng nhiều – dễ tỉnh giấc:
- Đây là triệu chứng em gặp nhiều nhất
- Vì huyết không nuôi đủ thần
- Nằm xuống mãi mới ngủ, ngủ không sâu, hay giật mình tỉnh giấc
4. Tóc khô, rụng nhiều – móng tay giòn, dễ gãy:
- Người xưa nói: “Tóc là phần dư của huyết”
- Huyết ít thì không nuôi nổi tóc móng
- Tóc rụng từng búi, móng tay vàng xỉn, dễ gãy – đó là huyết đang thiếu
5. Kinh nguyệt ít – màu nhạt – không đều:
- Dấu hiệu đặc trưng của huyết hư ở các chị
- Phụ nữ lấy huyết làm gốc
- Kinh nguyệt chính là thước đo huyết khí
Cô bác ơi, nhiều người bị mất ngủ, hay mệt kéo dài, điều trị mãi không khỏi – không phải vì thiếu thuốc, mà vì huyết không còn đủ để nuôi thân và nuôi thần.
III. VẬY LÀM SAO ĐỂ TỰ BIẾT MÌNH KHÍ HƯ – HUYẾT HƯ HAY CẢ HAI?
Em hướng dẫn cô bác cách tự quan sát sức khỏe khí huyết mỗi ngày nhé. Đây là những dấu hiệu rất dễ nhận thấy:
Bảng tự đánh giá nhanh:
| Triệu chứng | Thể bệnh |
|---|---|
| Mệt nhiều – thở yếu – dễ hụt hơi – sợ lạnh | Khí hư |
| Da nhợt – chóng mặt – hoa mắt – mất ngủ | Huyết hư |
| Vừa mệt – da xấu – ngủ không ngon – tóc rụng | Khí huyết lưỡng hư |
Về tình trạng Khí huyết lưỡng hư:
Cô bác ơi, tình trạng khí huyết lưỡng hư là tình trạng em gặp rất thường trong phòng khám, nhất là ở:
- Người sau ốm, hậu bệnh
- Các chị phụ nữ sau sinh
- Người mất ngủ lâu ngày
- Người làm việc căng thẳng kéo dài
- Người ăn uống thất thường
Nếu không được bồi dưỡng từ gốc, càng để lâu sẽ càng khó hồi phục. Em nói thật lòng với cô bác như vậy.
KHÁM ĐỂ BIẾT MÌNH ĐANG “THIẾU GÌ – HƯ GÌ – HÀN NHIỆT RA SAO”
Cô bác anh chị nếu có mong muốn hiểu rõ hơn về tình trạng khí huyết của mình, em xin mời về Tâm Đạo Y Quán để được khám đúng gốc, đúng thể trạng.
Tại Tâm Đạo, em sẽ thực hiện:
1. Tứ chẩn hợp tham – Bốn phương pháp chẩn đoán:
- Vọng chẩn – Quan sát thần, sắc, hình, thái và sát lưỡi kỹ lưỡng
- Văn chẩn – Nghe giọng nói, hơi thở để đánh giá khí âm
- Vấn chẩn – Hỏi bệnh toàn diện: triệu chứng, ăn ngủ, tiêu hóa, cảm xúc
- Thiết chẩn – Bắt mạch 28 mạch tượng, đo kinh lạc nếu cần
2. Xác định thể bệnh và nguyên nhân:
Em sẽ giúp cô bác hiểu rõ:
- Khí hư hay huyết hư? Hay cả hai?
- Âm hư hay dương suy?
- Hàn hay nhiệt?
- Tỳ vị còn đủ sức vận hóa không?
- Nguyên nhân mất cân bằng tạng phủ nằm ở đâu?
Từ đó đưa ra phương hướng điều trị phù hợp với từng người, từng thể trạng.
IV. GIẢI PHÁP DƯỠNG KHÍ HUYẾT TẠI NHÀ – PHỤC HỒI TỪ GỐC
Bây giờ em sẽ chia sẻ những phương pháp mà cô bác có thể thực hành ngay tại nhà. Đây là những gì em đã áp dụng cho rất nhiều người và thấy hiệu quả rõ rệt.
1. DƯỠNG KHÍ – PHỤC HỒI NGUYÊN KHÍ
Cô bác ơi, muốn khí đầy thì cần 3 yếu tố: Thở đúng – Ăn đủ – Nghỉ trọn.
A. Bài thở “Dẫn khí quy nguyên” – mỗi sáng 10 phút:
Em rất thích bài thở này và tự em cũng tập mỗi ngày. Nó đơn giản nhưng hiệu quả lắm cô bác ạ.
Cách thực hiện:
- Ngồi hoặc đứng thẳng, thả lỏng vai gáy
- Hít sâu bằng mũi, đưa khí xuống bụng dưới (đan điền – vùng dưới rốn)
- Nín thở 2–3 giây, cảm nhận khí tích tụ ở đó
- Thở ra bằng miệng thật chậm, lâu gấp đôi thời gian hít vào
- Thực hiện 30–50 hơi thở chậm như vậy
Thời gian tốt nhất:
- Mỗi sáng 5h-7h (giờ Mão – Phế kinh vận hành)
- Hoặc bất cứ khi nào cô bác cảm thấy mệt, căng thẳng
Tác dụng: → Giúp quy khí về Thận, tăng nguyên khí, ổn định thần → Em thấy nhiều người chỉ tập thở đúng cách thôi mà ngủ ngon hẳn
B. Trà gừng ấm buổi sáng:
Công thức đơn giản:
- 3-5 lát gừng tươi
- 3-5 quả táo đỏ
- Thêm chút mật ong (nếu thích)
Cách dùng:
- Nấu sôi 15 phút
- Uống lúc chưa ăn sáng, khi dạ dày còn trống
- Lưu ý: Không uống sau 3 giờ chiều nhé cô bác
Tác dụng: → Làm ấm Tỳ Vị, giúp khí vận hành tốt → Đỡ lạnh tay chân, tăng sinh lực → Em hay khuyên các chị sau sinh uống loại này
C. Cháo dưỡng khí buổi sáng:
Đây là công thức em dùng cho rất nhiều người khí hư. Đơn giản mà hiệu quả lắm cô bác ạ.
Thành phần:
- Ý dĩ 20g
- Đậu đỏ 20g
- Hoài sơn 15g
- Gạo tẻ ½ bát
Cách nấu:
- Ngâm ý dĩ, đậu đỏ qua đêm
- Nấu nhừ với gạo và hoài sơn
- Ăn khi còn ấm nóng
Thời gian:
- Buổi sáng 7h-9h (giờ Thìn – Vị kinh vận hành)
- Ăn 4-5 lần/tuần
Tác dụng: → Bổ Tỳ sinh khí, giảm mệt, tiêu hóa tốt, tăng lực → Nhiều người ăn được 2 tuần đã thấy khác hẳn
D. Vận động nhẹ – vung tay:
Cô bác ơi, em không khuyên các bạn tập gym hay chạy bộ quá sức đâu. Vận động nhẹ nhàng, vui vẻ mới sinh khí.
Cách tập:
- Mỗi sáng sớm, đứng ở sân hoặc ban công
- Vung tay 100-200 lần kết hợp thở bụng sâu
- Hít vào khi vung lên, thở ra khi hạ xuống
- Làm nhẹ nhàng, thoải mái
Tác dụng: → Lưu thông khí, khơi thông kinh lạc → Tăng đề kháng, cơ thể nhẹ nhõm cả ngày
2. DƯỠNG HUYẾT – SINH HUYẾT TỪ GỐC
Cô bác ơi, em muốn nhấn mạnh một điều: Huyết không đến từ “bổ máu” bằng thuốc tây, mà phải sinh từ Tỳ vị – điều từ Gan – tàng ở Tâm.
A. Thực phẩm dưỡng huyết nên dùng 3–4 bữa/tuần:
Cháo dưỡng huyết:
- Đậu đỏ 30g
- Củ dền đỏ 50g
- Hạt sen 15g
- Long nhãn nhục 10g
Canh dưỡng huyết:
- Củ cải đỏ, cà rốt
- Móng giò hoặc xương ống
- Thêm đương quy, xuyên khung nếu có
Trà dưỡng huyết:
- Táo đỏ 5 quả
- Kỷ tử 10g
- Bách hợp 10g
- Thục địa 10g (nếu có)
Tác dụng: → Giúp bổ huyết, dưỡng tâm → Cải thiện giấc ngủ và thần sắc → Em thấy nhiều chị da đẹp hẳn lên sau 1 tháng dùng
B. Chườm gan mỗi tối:
Cô bác ơi, đây là phương pháp em rất yêu thích và khuyên mọi người làm. Đơn giản mà hiệu quả không ngờ.
Cách làm:
- Dùng túi chườm hoặc chai nước nóng (40-45°C)
- Chườm vùng dưới ngực phải (vùng gan) 15–20 phút
- Làm trước khi ngủ hoặc sau ăn tối 1-2 giờ
Lý do: Gan chủ tàng huyết. Khi chườm ấm: → Hỗ trợ gan điều huyết → Tán uất khí, giải gan trầm → Làm mềm cơ thể, dễ ngủ hơn
Em có nhiều bệnh nhân chỉ chườm gan đều đặn mỗi tối thôi mà ngủ ngon hẳn, tỉnh dậy nhẹ người hẳn.
C. Xoa bụng – bấm huyệt:
1. Xoa bụng mỗi tối:
- Xoa bụng theo chiều kim đồng hồ 30-50 vòng trước ngủ
- Lực vừa phải, ấm áp
- Có thể kết hợp với dầu gừng hoặc dầu dừa
Tác dụng: → Kiện Tỳ hòa Vị, thông điều khí cơ → An thần trợ miên
2. Bấm các huyệt dưỡng huyết:
Huyệt Túc Tam Lý:
- Ngoài đầu gối, dưới xương bánh chè 4 ngón tay ngang
- Bấm hoặc day 3-5 phút mỗi bên → Kiện Tỳ Vị, bổ khí huyết, tăng đề kháng
Huyệt Tam Âm Giao:
- Mặt trong cẳng chân, trên mắt cá chân trong 4 ngón tay
- Bấm hoặc day 3-5 phút mỗi bên → Bổ Tỳ, ích Thận, dưỡng Gan, điều kinh, an thần → Huyệt này các chị phụ nữ nên bấm đều đặn
Huyệt Khí Hải:
- Đường giữa bụng, dưới rốn khoảng 2 ngón tay
- Xoa ấm hoặc chườm 10-15 phút → Bồi bổ Nguyên khí, ích khí cố bản
D. Ngủ đúng giờ – dưỡng huyết thần:
Cô bác ơi, đây là điều em nhấn mạnh nhất. Không có cách bổ huyết nào tốt bằng ngủ đúng giờ.
Lý do:
Giờ Tý (23h–1h) là thời điểm huyết trở về nuôi Tâm, Gan kinh vận hành. Người xưa nói: “Người nằm ngủ, huyết trở về Gan.”
Nếu thức khuya (sau 23h):
- Huyết không được quy tàng ở Gan
- Gan không được nghỉ ngơi
- Huyết không được tái tạo
- Dẫn đến huyết hư, thần bất an
Khuyến cáo của em:
- Đi ngủ trước 23h – không có lý do gì quan trọng hơn giấc ngủ của cô bác
- Ngủ trong tối hoàn toàn
- Ngủ đủ 7-8 giờ/đêm
Tác dụng: → Ngủ sâu sẽ sinh huyết tự nhiên → Dưỡng thần, cải thiện giấc ngủ → Phục hồi tạng phủ
3. MỘT SỐ THÓI QUEN DƯỠNG KHÍ HUYẾT ĐƠN GIẢN MÀ HIỆU QUẢ LÂU DÀI
Cô bác ơi, những điều này nghe đơn giản nhưng thực ra rất quan trọng:
1. Không ăn quá no:
- Ăn vừa 7–8 phần để Tỳ không quá tải
- Tỳ khỏe thì mới sinh khí – hóa huyết tốt
- Em thấy nhiều người ăn ít lại khỏe hơn ăn nhiều
2. Tránh uống lạnh – ăn sống:
- Làm khí bị ngưng, huyết bị trệ
- Đặc biệt các chị phụ nữ tránh tuyệt đối nhé
3. Uống đủ nước ấm trong ngày:
- 1.5–2L/ngày
- Nhiệt độ ấm (37-40°C)
- Giúp huyết loãng vừa, lưu thông tốt
4. Giữ tinh thần an ổn:
- Tức giận hại Gan
- Lo nghĩ hại Tỳ
- Sợ hãi hại Thận → Làm khí huyết rối loạn nghiêm trọng
5. Tắm nắng sáng 10–15 phút mỗi ngày:
- Khung giờ 6h-8h sáng
- Phơi lưng, vai, tay chân → Tăng dương khí, kích thích Tỳ Vị vận hóa
4. KHI NÀO NÊN TÌM ĐẾN EM ĐỂ ĐƯỢC HƯỚNG DẪN CHUYÊN SÂU?
Cô bác ơi, nếu có các triệu chứng rõ rệt như:
- Mệt sâu kéo dài, ngủ không hồi sức
- Da nhợt, tim hồi hộp, thở yếu
- Chóng mặt, hoa mắt, khí ngắn
- Tóc rụng nhiều, lưng gối yếu
- Rối loạn tiêu hóa mãn tính
- Tay chân lạnh thường xuyên
- Kinh nguyệt không đều, ít hoặc màu nhạt
Thì nên:
- Chụp ảnh mặt lưỡi (trên và dưới) rõ nét
- Ghi chú triệu chứng, thời gian xuất hiện → Gửi cho em – để được chẩn thể – định phương – tư vấn các bước dưỡng
5. GIẢI PHÁP PHỤC HỒI KHÍ HUYẾT TẠI TÂM ĐẠO Y QUÁN
Với những ai đang ở tình trạng khí huyết suy yếu, tại Tâm Đạo em thường hướng dẫn liệu trình không chỉ dùng thuốc, mà kết hợp điều chỉnh toàn diện lối sống.
Bao gồm:
A. Liệu pháp không dùng thuốc:
- Liệu pháp thở khí – dẫn đạo – tập dưỡng sinh nhẹ, giúp tăng nguyên khí
- Chườm gan – cứu ngải – châm cứu các huyệt Khí Hải, Túc Tam Lý, Thận Du, Gan Du → Giúp lưu thông khí huyết, phục hồi Tỳ Thận
B. Thực dưỡng điều chỉnh:
- Theo cơ địa từng người
- Sử dụng thực phẩm gần gũi, dễ nấu – dễ tiêu
- Phù hợp với khả năng vận hóa của Tỳ Vị
C. Cao thảo dược đặc chế:
- Bồi khí: Sâm, Hoàng kỳ, Bạch truật
- Dưỡng huyết: Đương quy, Bạch thược, Thục địa
- Bổ tinh sinh tủy: Hà thủ ô, Nộc nhung
- Kê riêng theo từng thể trạng
Em muốn nhấn mạnh:
Mỗi người một cơ địa – một thể trạng khác nhau
Nên liệu trình sẽ được xây dựng riêng biệt, không áp dụng đại trà
Thời gian:
- Trung bình cần 6–12 tuần để cơ thể bắt đầu hồi phục gốc
- Có thể nhanh hoặc chậm hơn tùy mức độ suy yếu
V. KHÍ HUYẾT CÂN BẰNG – THẦN KHỎE – TẠNG YÊN – MẠCH NHẸ
Cô bác anh chị thương quý,
Đông y có một quan niệm mà em rất yêu thích:
“Âm Dương hòa – thì bệnh không sinh.
Khí huyết đầy – thì thần an, ngủ sâu, sắc hồng, trí sáng.”
Điều này hoàn toàn đúng với những người biết dưỡng từ gốc.
Và dưỡng khí huyết – không phải bằng thuốc bổ đắt tiền, mà bắt đầu từ:
✓ Ăn đúng giờ – ngủ đúng giấc
✓ Chườm gan – xoa bụng – ngâm chân mỗi tối
✓ Hít thở sâu – vận động nhẹ – để khí vận hành
✓ Ăn cháo dưỡng huyết – trà bổ khí phù hợp thể trạng
✓ Giữ tâm yên – tránh lo nghĩ – giảm tiêu hao khí huyết
Dưỡng sinh không phải để chữa bệnh khi đã phát.
Mà là để giữ cho thân mình không rơi vào bể bệnh.
Và muốn làm được điều đó, nhà mình hãy bắt đầu bằng việc quan sát khí và huyết mỗi ngày.
Nếu cô bác anh chị thấy bài viết này có ích, xin hãy để lại một lời bình luận – hoặc chia sẻ đến người thân – để cùng nhau lan tỏa sự hiểu biết đúng đắn và lành mạnh về cơ thể mình.
Em luôn tin rằng:
“Âm dương thuận, vạn sự hanh thông.
Khí huyết đủ – thần an, thân khỏe.”
Một dòng chia sẻ – cũng có thể là ngọn gió mới thổi đến ai đó đang cần được chữa lành.
Thương mến,
Thu Phong – Tâm Đạo Y Quán
Y học cổ truyền – Dưỡng sinh – Dinh dưỡng lâm sàng
