VẢY NẾN: VÌ SAO MÙA LẠNH LẠI NẶNG HƠN? VÀ BAO LÂU THÌ KIỂM SOÁT ĐƯỢC?
Cô bác anh chị thương mến,
Mỗi mùa lạnh đến, em lại gặp nhiều người đến với câu hỏi:
“Sao mùa hè da em gần như ổn, cứ trở lạnh là lại bong, đỏ, ngứa, nứt nẻ?”
“Bệnh này có chữa khỏi được không, hay phải sống chung cả đời?”
Cô bác ơi, em hiểu. Vảy nến không đau đớn như nhiều bệnh khác, nhưng nó mệt mỏi. Mệt vì tái đi tái lại. Mệt vì không biết bao giờ mới hết.
Hôm nay em muốn chia sẻ – không phải để cô bác lo lắng – mà để cô bác hiểu rõ hơn về cơ thể mình, và biết rằng: vảy nến có thể kiểm soát được.
VẢY NẾN – KHÔNG CHỈ LÀ BỆNH NGOÀI DA
Cô bác ơi, trước hết cần hiểu một điều:
Vảy nến không đơn thuần là bệnh da.
Da chỉ là nơi biểu hiện ra bên ngoài. Gốc rễ của bệnh nằm sâu hơn:
Theo y học hiện đại:
- Rối loạn miễn dịch mạn tính
- Viêm mạn tính trong cơ thể
- Rối loạn chuyển hóa và cơ địa di truyền
Theo Đông y:
- Huyết nhiệt, Huyết táo, Huyết ứ
- Gan uất, Tỳ hư, Thấp Nhiệt tích tụ lâu ngày
Em thường ví:
“Da giống như mặt hồ.
Sóng nổi lên không phải vì mặt nước,
Mà vì gió và dòng chảy bên dưới.”
VÌ SAO MÙA LẠNH VẢY NẾN LẠI NẶNG HƠN?
Cô bác có thắc mắc không – tại sao mùa hè ổn, mùa lạnh lại nặng?
Có 4 lý do chính:
1. Da khô hơn – hàng rào bảo vệ da yếu đi
Mùa lạnh:
- Độ ẩm không khí thấp
- Mọi người thường tắm nước nóng nhiều hơn, nhiệt độ cao hơn
- Khiến da mất nước, nứt nẻ
Với người vảy nến:
- Da vốn đã rối loạn sừng hóa
- Khi càng khô thì:
- Càng bong vảy
- Càng dễ viêm
- Càng dễ ngứa và trầy xước → Tạo vòng xoắn bệnh lý nặng thêm
2. Miễn dịch thay đổi theo mùa
Mùa lạnh:
- Dễ bị cảm cúm, viêm họng, nhiễm trùng
- Cơ thể dễ có các đợt kích hoạt miễn dịch bất thường
Mỗi đợt nhiễm trùng, stress hay mệt mỏi kéo dài – đều có thể kích hoạt vảy nến bùng phát.
3. Ít nắng – thiếu “liều thuốc tự nhiên” cho da
Ánh nắng nhẹ buổi sáng:
- Có chức năng điều hòa miễn dịch da
- Ức chế tăng sinh tế bào sừng
Mùa lạnh:
- Ít nắng
- Chúng ta cũng ít ra ngoài → Da mất đi một yếu tố điều hòa tự nhiên
4. Mùa của stress và ăn uống thất thường
Cuối năm:
- Áp lực công việc
- Thiếu ngủ
- Ăn nhiều đồ: cay nóng, rượu bia, đồ ngọt, béo
Đây đều là những yếu tố làm viêm trong cơ thể tăng lên.
Và vảy nến rất “nhạy” với viêm.
VẢY NẾN BAO LÂU THÌ KHỎI? CÓ CHỮA DỨT ĐIỂM ĐƯỢC KHÔNG?
Cô bác ơi, em biết mọi người mong muốn một câu trả lời khác.
Nhưng em phải nói thật:
Vảy nến là bệnh mạn tính, không có khái niệm “chữa khỏi vĩnh viễn”.
NHƯNG – HOÀN TOÀN CÓ THỂ KIỂM SOÁT ỔN ĐỊNH LÂU DÀI.
Mỗi người – mỗi thời gian khác nhau
Trường hợp nhẹ, mới:
- Cơ địa đáp ứng tốt
- 2 tuần – 1 tháng có thể cải thiện rõ rệt
Trường hợp nặng hơn:
- Vài tháng là bình thường
Bệnh lâu năm, tái phát nhiều, tổn thương rộng:
- Cần vài tháng đến 1–2 năm để đưa về trạng thái ổn định bền
Mục tiêu điều trị đúng là:
✓ Da sạch tổn thương hoặc còn rất ít
✓ Ít tái phát
✓ Nếu có tái phát thì nhẹ, ngắn, dễ kiểm soát
Em thường nói:
“Vảy nến giống như một cái ‘công tắc viêm’ trong cơ thể.
Ta không đập bỏ được công tắc,
Nhưng có thể học cách không để nó bị bật lên thường xuyên.”
MUỐN VẢY NẾN ỔN ĐỊNH – KHÔNG CHỈ BÔI THUỐC
Cô bác ơi, rất nhiều người thất bại vì:
Chỉ bôi thuốc ngoài da.
- Khi bôi thì hết
- Khi ngưng thuốc là bùng lại ngay
Hệ quả của việc cứ bôi thuốc không có chỉ định hoặc của người không có chuyên môn:
- Da mỏng
- Giãn mạch
- Lệ thuộc corticoid
Điều trị đúng phải:
1. Điều hòa miễn dịch, giảm viêm từ bên trong
- Không phải chỉ dập triệu chứng ngoài da
- Mà phải điều chỉnh gốc
2. Điều chỉnh Gan – Tỳ – chuyển hóa
- Thanh Can nhiệt
- Kiện Tỳ hóa Thấp
- Hoạt huyết hóa ứ
3. Kết hợp chăm sóc da đúng cách bên ngoài
- Giữ ẩm
- Tránh kích ứng
- Không tắm nước quá nóng
Đông y + Tây y đi cùng nhau
Khi kết hợp đúng cách:
- Tây y kiểm soát triệu chứng nhanh
- Đông y điều hòa gốc, giảm tái phát → Kết quả bền và an toàn hơn
VẢY NẾN KHÔNG NGUY HIỂM – NHƯNG RẤT MỆT MỎI NẾU SỐNG CHUNG SAI CÁCH
Cô bác ơi, vảy nến không nguy hiểm đến tính mạng.
Nhưng nó rất mệt mỏi nếu sống chung sai cách:
- Tái phát liên tục
- Không biết khi nào mới hết
- Ảnh hưởng tâm lý, tự ti
Mùa lạnh làm bệnh nặng hơn không phải vì trời lạnh.
Mà vì:
- Cơ thể lúc đó yếu hơn
- Da khô hơn
- Viêm dễ bùng lên hơn
LỜI NHẮN CUỐI
Cô bác anh chị thương mến,
Nếu cô bác hoặc người thân đang bị vảy nến:
Đừng tuyệt vọng.
Đừng nóng vội.
Và cũng đừng chỉ chạy theo “thuốc bôi cho hết nhanh”.
Hãy coi đây là một hành trình điều chỉnh lại cơ thể.
Da sẽ là nơi hồi phục sau cùng – nhưng khi đã ổn, thì sẽ ổn rất lâu.
Cô bác có thể làm gì ngay bây giờ:
1. Giữ da ẩm:
- Bôi kem dưỡng ẩm nhiều lần trong ngày
- Không tắm nước quá nóng
2. Tránh kích thích:
- Đồ cay nóng, rượu bia
- Stress kéo dài
- Thiếu ngủ
3. Ra nắng nhẹ:
- 15-20 phút mỗi sáng (7h-9h)
- Giúp điều hòa miễn dịch da
4. Ăn nhẹ, thanh:
- Rau xanh, hoa quả
- Tránh đồ chiên rán, đồ ngọt
Khi nào cô bác sẵn sàng, em sẽ lắng nghe cùng, xem kỹ hơn từng trường hợp.
Cô bác có thể:
- Chụp ảnh vùng da bị vảy nến
- Chụp ảnh lưỡi (mặt trên + dưới)
- Mô tả triệu chứng chi tiết
- Nhắn tin cho em
Nếu bài viết này chạm đến điều cô bác đang trải qua, xin để lại một dòng:
“Tôi đã đọc.”
“Tôi đang học cách sống chung với vảy nến – đúng cách.”
Hoặc chỉ một dấu chấm. Em biết, cô bác đang ở đây.
“Vảy nến không phải kẻ thù.
Mà là lời nhắc – cơ thể đang cần được điều hòa lại.
Khi hiểu đúng, sống đúng – da sẽ yên.”
Thương mến,
Thu Phong – Tâm Đạo Y Quán
Y học cổ truyền – Dưỡng sinh – Dinh dưỡng lâm sàng
